SCIE, SSCI ve AHCI Kapsamındaki Dergilerde Yayın Yapma Süreçleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler: Kapsamlı Bir Analiz
Anahtar Kelimeler: SCIE, SSCI, AHCI, akademik yayıncılık, hakemli dergiler, makale yazımı, yayın etiği, dergi seçimi, atıf indeksleri
Akademik yayıncılık, bilimsel araştırmaların sonuçlarının paylaşılması ve bilginin yayılması açısından kritik bir öneme sahiptir. Science Citation Index Expanded (SCIE), Social Sciences Citation Index (SSCI) ve Arts & Humanities Citation Index (AHCI) kapsamındaki dergiler, kendi alanlarında en prestijli yayın organları arasında yer almaktadır. Bu dergilerde yayın yapmak, araştırmacıların kariyerlerinde önemli bir adım olmakla birlikte, zorlu ve dikkat gerektiren bir süreçtir. Bu makalede, SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayın yapma süreçlerini ve dikkat edilmesi gereken hususları detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Öncelikle, SCIE, SSCI ve AHCI indekslerinin kapsamını ve önemini anlamak gerekmektedir. Bu indeksler, Clarivate Analytics tarafından yönetilen ve dünya çapında en saygın akademik dergileri içeren veri tabanlarıdır. SCIE, fen bilimleri ve mühendislik alanlarındaki dergileri; SSCI, sosyal bilimler alanındaki dergileri; AHCI ise sanat ve beşeri bilimler alanındaki dergileri kapsamaktadır. Bu indekslerde yer alan dergiler, sıkı editoryal politikalara ve hakemlik süreçlerine sahip olmaları nedeniyle yüksek kaliteli araştırmaların yayınlandığı platformlar olarak kabul edilmektedir (Garfield, 2006).
SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayın yapma süreci, genellikle aşağıdaki adımları içermektedir:
1. Araştırma ve Makale Yazımı: Yüksek kaliteli bir araştırma yapmak ve bunu etkili bir şekilde raporlamak, sürecin ilk ve en önemli adımıdır. Makalenin özgün, bilimsel açıdan sağlam ve ilgili alana katkı sağlayan nitelikte olması gerekmektedir. Ayrıca, makalenin dil ve format açısından derginin gereksinimlerini karşılaması da önemlidir (Belcher, 2019).
2. Dergi Seçimi: Araştırmanın konusu ve kapsamına uygun dergiyi seçmek kritik öneme sahiptir. Bu aşamada, derginin kapsam beyanı, yayın politikaları, etki faktörü ve hedef kitlesi gibi faktörler dikkate alınmalıdır. Ayrıca, derginin açık erişim politikaları ve yayın ücretleri de göz önünde bulundurulmalıdır (Björk & Solomon, 2015).
3. Ön Kontrol ve Gönderim: Makale, dergiye gönderilmeden önce, yazım kuralları, format ve etik ilkeler açısından titizlikle kontrol edilmelidir. Çoğu dergi, çevrimiçi gönderim sistemleri kullanmaktadır ve bu sistemler aracılığıyla makale, gerekli tüm belgelerle birlikte (örneğin, kapak mektubu, etik kurul onayı, çıkar çatışması beyanı) gönderilmelidir (Gasparyan et al., 2015).
4. Editöryal Değerlendirme: Makale, ilk olarak dergi editörleri tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Bu aşamada, makalenin derginin kapsamına uygunluğu, bilimsel kalitesi ve özgünlüğü değerlendirilir. Editörler, makalenin hakemlik sürecine gönderilip gönderilmeyeceğine karar verirler (Peiperl, 2018).
5. Hakemlik Süreci: Editöryal değerlendirmeyi geçen makaleler, genellikle çift kör hakemlik sürecine tabi tutulur. Bu süreçte, alanında uzman en az iki hakem, makalenin bilimsel kalitesini, metodolojisini, sonuçlarını ve katkısını detaylı bir şekilde değerlendirir. Hakemlerin önerileri doğrultusunda, makale kabul edilebilir, revizyon istenebilir veya reddedilebilir (Lee et al., 2013).
6. Revizyon ve Yeniden Gönderim: Hakemlerden gelen öneriler doğrultusunda, yazarlar makalelerini revize ederler. Bu süreçte, her bir eleştiriye detaylı ve bilimsel bir şekilde yanıt verilmesi önemlidir. Revize edilen makale, yapılan değişiklikleri açıklayan bir mektupla birlikte yeniden gönderilir (Noble, 2017).
7. Son Karar ve Yayın: Revizyon sonrası makale, editörler tarafından tekrar değerlendirilir ve nihai karar verilir. Kabul edilen makaleler, derginin yayın sürecine alınır ve sayfa düzeni, dil kontrolü gibi son aşamalardan geçtikten sonra yayınlanır.
SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayın yaparken dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar şunlardır:
1. Etik İlkelere Uygunluk: Araştırma ve yayın etiğine sıkı sıkıya bağlı kalmak son derece önemlidir. İntihal, veri manipülasyonu, sahte veya çoklu yayın gibi etik ihlallerinden kesinlikle kaçınılmalıdır. Ayrıca, gerekli etik kurul onayları ve izinler alınmalı ve makalede belirtilmelidir (Wager & Kleinert, 2011).
2. Özgünlük ve Yenilik: SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergiler, özgün ve alana katkı sağlayan çalışmaları yayınlamayı hedeflemektedir. Bu nedenle, araştırmanın yenilikçi yönleri ve literatüre katkısı açıkça ortaya konulmalıdır (Vintzileos & Ananth, 2010).
3. Metodolojik Sağlamlık: Araştırmanın metodolojisi, bilimsel standartlara uygun ve sağlam olmalıdır. Veri toplama, analiz ve yorumlama süreçleri detaylı ve şeffaf bir şekilde açıklanmalıdır (Aguinis & Vandenberg, 2014).
4. Dil ve Anlatım: Makalenin dili, akademik standartlara uygun, açık ve anlaşılır olmalıdır. Gerektiğinde profesyonel düzeltme (editing) hizmetlerinden yararlanılabilir (Matarese, 2016).
5. Güncel Literatür Taraması: Makalenin giriş ve tartışma bölümlerinde, ilgili alandaki en güncel ve önemli çalışmalara atıfta bulunulmalıdır. Bu, araştırmanın mevcut bilgi birikimine nasıl katkıda bulunduğunu göstermek açısından önemlidir (Webster & Watson, 2002).
6. Uygun Dergi Seçimi: Araştırmanın konusu ve kapsamına en uygun dergiyi seçmek, kabul şansını artıracaktır. Ayrıca, derginin yayın sıklığı, makale işlem süresi gibi faktörler de göz önünde bulundurulmalıdır (Knight & Steinbach, 2008).
7. Kapak Mektubu ve Yanıt Mektubu: Etkili bir kapak mektubu, editörlerin dikkatini çekmek ve makalenin önemini vurgulamak açısından kritiktir. Benzer şekilde, hakem yorumlarına verilen yanıtların detaylı ve ikna edici olması, revizyonun kabul şansını artıracaktır (Annesley, 2011).
8. Sayfa Düzeni ve Formatı: Derginin yazım kurallarına ve format gereksinimlerine titizlikle uyulmalıdır. Bu, makalenin ön değerlendirme aşamasını geçme şansını artıracaktır (Hoogenboom & Manske, 2012).
Sonuç olarak, SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayın yapmak, titiz bir çalışma ve dikkatli bir planlama gerektiren bir süreçtir. Yüksek kaliteli araştırma yapmak, uygun dergiyi seçmek, etik ilkelere bağlı kalmak ve yayın sürecinin her aşamasında özenli davranmak, başarılı bir yayın için kritik öneme sahiptir. Bu süreçte, araştırmacıların sürekli olarak kendilerini geliştirmeleri, alanlarındaki güncel gelişmeleri takip etmeleri ve uluslararası işbirlikleri kurmaları da önemlidir. SCIE, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayın yapmak, araştırmacıların görünürlüğünü artırmanın yanı sıra, bilimsel bilginin yayılmasına ve ilgili alanın gelişimine katkıda bulunmak açısından da değerli bir fırsattır.
Kaynakça:
Aguinis, H., & Vandenberg, R. J. (2014). An ounce of prevention is worth a pound of cure: Improving research quality before data collection. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 569-595.
Annesley, T. M. (2011). The title says it all. Clinical Chemistry, 57(1), 1-5.
Belcher, W. L. (2019). Writing your journal article in twelve weeks: A guide to academic publishing success. University of Chicago Press.
Björk, B. C., & Solomon, D. (2015). Article processing charges in OA journals: relationship between price and quality. Scientometrics, 103(2), 373-385.
Garfield, E. (2006). The history and meaning of the journal impact factor. Jama, 295(1), 90-93.
Gasparyan, A. Y., Ayvazyan, L., Akazhanov, N. A., & Kitas, G. D. (2015). Self-correction in biomedical publications and the scientific impact. Croatian Medical Journal, 56(6), 594-600.
Hoogenboom, B. J., & Manske, R. C. (2012). How to write a scientific article. International Journal of Sports Physical Therapy, 7(5), 512-517.
Knight, L. V., & Steinbach, T. A. (2008). Selecting an appropriate publication outlet: A comprehensive model of journal selection criteria for researchers in a broad range of academic disciplines. International Journal of Doctoral Studies, 3(1), 59-79.
Lee, C. J., Sugimoto, C. R., Zhang, G., & Cronin, B. (2013). Bias in peer review. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 64(1), 2-17.
Matarese, V. (2016). Editing research: The author editing approach to providing effective support to writers of research papers. Information Today, Inc.
Noble, W. S. (2017). Ten simple rules for writing a response to reviewers. PLoS Computational Biology, 13(10), e1005730.
Peiperl, L. (2018). Stepping into the editorial role. PLoS Medicine, 15(4), e1002560.
Vintzileos, A. M., & Ananth, C. V. (2010). How to write and publish an original research article. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 202(4), 344-e1.
Wager, E., & Kleinert, S. (2011). Responsible research publication: international standards for authors. A position statement developed at the 2nd World Conference on Research Integrity, Singapore, July 22-24, 2010. Chapter 50 in: Mayer T & Steneck N (eds) Promoting Research Integrity in a Global Environment. Imperial College Press / World Scientific Publishing, Singapore (pp 309-16).
Webster, J., & Watson, R. T. (2002). Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. MIS Quarterly, 26(2), xiii-xxiii.
